Mahashivratri 2026: शिवलिंगावर अर्पण केलेला प्रसाद खाणे योग्य की अयोग्य? शास्त्रातील नियम जाणून घ्या
महाशिवरात्री हा हिंदू धर्मातील अत्यंत शुभ आणि महत्त्वाचा सण आहे, ज्यामध्ये भगवान शिवाची विधीपूर्वक पूजा करण्यात येते. या दिवशी शिवलिंगावर पाणी, दूध, बेलाची पाने, धतूरा, फळे आणि मिठाई यांसारख्या वस्तू अर्पण केल्या जातात. मात्र, शिवलिंगावर अर्पण केलेल्या नैवेद्याचे सेवन करण्याबाबत श्रद्धालुंमध्ये नेहमीच चर्चा असते आणि शिवपुराणात याबाबत स्पष्ट नियम सांगितले आहेत.
शिवलिंगावर अर्पण केलेले प्रसाद खावे की नाही?
शिवपुराणानुसार, जो भक्त नियमानुसार उपवास करतो आणि भगवान शिवाची पूजा करतो, त्याने शिवाला अर्पण केलेला प्रसाद आनंदाने आणि डोके झुकवून स्वीकारावा. असा प्रसाद ग्रहण केल्याने भक्ताचे सर्व पाप नष्ट होतात आणि त्याला लाखो पुण्यलाभ मिळतो. विशेषतः ज्याने शिवाची दीक्षा घेतली आहे, त्याच्यासाठी शिवलिंगाचे दान आणि प्रसाद स्वीकारणे अत्यंत शुभ मानले जाते, तर विलंब किंवा नाकारल्यास पापाचा भागीदार होता. उदाहरणार्थ, ब्रह्महत्यासारखे महापाप असलेला व्यक्तीही शुद्ध होऊन शिवप्रसाद घेतल्यास पापमुक्त होतो.
तथापि, शिवपुराणात काही प्रसाद सेवनास निषिद्धही सांगितले आहेत. माती किंवा दगडापासून बनवलेल्या शिवलिंगावर अर्पण केलेला नैवेद्य सामान्य लोकांनी भस्म करू नये किंवा खाऊ नये, कारण तो शिवाच्या अनुयायांना समर्पित असतो आणि सेवनाने त्रास होऊ शकतात. पूजेनंतर शिवलिंगाला व्यवस्थित स्नान करणे, तीन वेळा तोंड पाण्याने धुणे आवश्यक आहे, ज्यामुळे शरीर, वाणी आणि मनाचे पाप नष्ट होतात.
शिवलिंगावर प्रसाद अर्पणाचे नियमही काटेकोर आहेत. अभिषेकानंतर पंचामृत, गंध, अक्षता, फुले वाहावीत आणि नैवेद्य दाखवावा. शिवपूजेत हळद-कुंकूऐवजी भस्म वापरावे, तर शालिग्रामला स्पर्श केलेल्या प्रसादाचे सेवन शुभ होते. महाशिवरात्रीला चार प्रहरांची पूजा, जागरण आणि रुद्राभिषेक करून उपवास ठेवणे परंपरेनुसार शुभ फळदायी आहे.
