World Cancer Day 2025 : दरवर्षी 4 फेब्रुवारीलाच का साजरा केला जातो जागतिक कर्करोग दिन?

दरवर्षी 4 फेब्रुवारी रोजी जगभरात ‘जागतिक कर्करोग दिन’ (World Cancer Day) साजरा केला जातो. कर्करोगाविषयी जागरूकता वाढवणे, या आजाराबाबतची शास्त्रीय माहिती सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचवणे आणि कर्करोगाशी लढण्यासाठी जागतिक पातळीवर एकत्रित प्रयत्नांना चालना देणे, हा या दिवसामागचा मुख्य उद्देश आहे. कर्करोग हा आज जगभरातील मृत्यूच्या प्रमुख कारणांपैकी एक ठरत असून, वाढत्या रुग्णसंख्येमुळे या दिवसाचे महत्त्व दिवसेंदिवस अधिक वाढत आहे.

जागतिक कर्करोग दिनाचा इतिहास

4 फेब्रुवारी 2000 रोजी जागतिक कर्करोग दिनाची सुरुवात झाली. युनियन फॉर इंटरनॅशनल कॅन्सर कंट्रोल (UICC) या आंतरराष्ट्रीय संस्थेने या दिवसाची स्थापना केली. कर्करोगाविरुद्ध जागतिक एकजूट दाखवणे, सरकारे, आरोग्य संस्था आणि नागरिकांना या आजाराविरुद्ध ठोस पावले उचलण्यासाठी प्रेरित करणे हा यामागचा प्रमुख हेतू होता. कॅन्सरविषयी असलेले गैरसमज दूर करणे, योग्य माहिती देणे, वेळेवर निदान आणि प्रतिबंधात्मक उपाययोजनांवर भर देणे, या उद्दिष्टांसह हा दिवस सुरू करण्यात आला. त्यानंतर आजपर्यंत दरवर्षी 4 फेब्रुवारी रोजी विविध देशांमध्ये जनजागृती मोहीम, चर्चासत्रे, कार्यशाळा, आरोग्य तपासण्या आणि सामाजिक उपक्रमांचे आयोजन केले जाते.

जागतिक कर्करोग दिनाचे महत्त्व

वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन (WHO) नुसार, कर्करोग हा जगभरातील मृत्यूच्या प्रमुख कारणांपैकी एक आहे. दरवर्षी लाखो लोक या आजारामुळे मृत्युमुखी पडतात. भारतासारख्या विकसनशील देशांमध्ये कॅन्सरचे प्रमाण झपाट्याने वाढत आहे. बदलती जीवनशैली, प्रदूषण, तंबाखू व मद्यसेवन, असंतुलित आहार, शारीरिक हालचालींचा अभाव आणि ताणतणाव ही यामागची मुख्य कारणे मानली जातात. जागतिक कर्करोग दिनाच्या माध्यमातून लोकांना कर्करोगाची लक्षणे, निदान, उपचार आणि प्रतिबंध याबाबत माहिती दिली जाते. विशेषतः कॅन्सर हा सुरुवातीच्या टप्प्यात ओळखला गेल्यास मोठ्या प्रमाणात बरा होऊ शकतो, हा संदेश लोकांपर्यंत पोहोचवणे हे या दिवसाचे महत्त्वाचे उद्दिष्ट आहे.

कर्करोगाबाबत जनजागृती का गरजेची?

आजही अनेक लोकांना कर्करोगाची सुरुवातीची लक्षणे माहित नसतात. त्यामुळे आजार उशिरा निदान होतो आणि उपचार कठीण होतात. नियमित वैद्यकीय तपासणी, आरोग्यदायी जीवनशैली, तंबाखू आणि मद्यसेवन टाळणे, संतुलित आहार आणि व्यायाम यामुळे कर्करोगाचा धोका मोठ्या प्रमाणात कमी करता येतो. जागतिक कर्करोग दिन हा केवळ एक दिवस नसून, कर्करोगाविरुद्ध लढण्याचा संकल्प करण्याचा दिवस आहे. “वेळीच निदान, योग्य उपचार आणि जागरूकता” हाच कॅन्सरविरुद्धचा सर्वात प्रभावी उपाय आहे.