Alcohol Sale in Maharashtra : राज्यात दररोज 32 लाख लिटर दारू विकली जाते; ठाणे जिल्हा आघाडीवर

महाराष्ट्रात मद्यपानाचे प्रमाण दिवसेंदिवस वाढत आहे, आणि याचे संकेत सरकारच्या महसुलातही मोठ्या प्रमाणावर दिसत आहेत. राज्य उत्पादन शुल्क विभागाच्या ताज्या आकडेवारीनुसार, महाराष्ट्रात दररोज सरासरी 32 लाख लिटर दारू विकली जाते, तर 2025 मध्ये एकूण 117.13 कोटी लिटर मद्य विक्री झाली आहे. या विक्रीमुळे राज्याला मोठा महसूल मिळाला, जो विकासकामांसाठी वापरला जातो.

कोणत्या प्रकारची दारू सर्वाधिक विकली जाते?

राज्यातील विक्रीत बिअर आघाडीवर आहे. 2025 मध्ये राज्यात 433.9 दशलक्ष लिटर बिअर, 420.2 दशलक्ष लिटर देशी दारू, 303.3 दशलक्ष लिटर भारतीय बनावटीचे परदेशी दारू (IMFL) आणि 13.8 दशलक्ष लिटर वाइन विकली गेली. यामुळे पारंपारिक देशी दारूपेक्षा बिअर पिणाऱ्यांची संख्या जलद वाढत असल्याचे दिसते.

महसूल आणि विक्रीत कोणत्या जिल्ह्यांची आघाडी?

विभागनिहाय आकडेवारीनुसार, ठाणे जिल्हा मद्यविक्रीत राज्यात पहिल्या क्रमांकावर आहे. डिसेंबर 2025 मध्ये येथे 76.49 लाख लिटर देशी दारू, 84.32 लाख लिटर विदेशी दारू, 2.06 कोटी लिटर बिअर आणि 5.98 लाख लिटर वाइन विकली गेली. परिणामी, सरकारला अंदाजे ₹533.20 कोटी महसूल मिळाला. या विभागात मुंबई आणि त्याचे उपनगर देखील येतात. त्याउलट, नांदेड जिल्ह्यात सर्वात कमी दारू विक्री झाली, जिथे अंदाजे ₹64.52 कोटी महसूल मिळाला. नाशिक विभागात मद्यविक्रीत मागील वर्षीच्या तुलनेत 15.45 टक्क्यांची वाढ झाली, एकूण ₹5,732 कोटी मद्य विक्री झाली. पुणे विभागात पुणे, अहमदनगर आणि सोलापूर जिल्ह्यांतही 18% पेक्षा जास्त विक्री नोंदली गेली.

राज्यातील मद्यविक्रीचा वाढता ट्रेंड

विशेषज्ञांचे म्हणणे आहे की, महाराष्ट्रातील मद्यपानाचे प्रमाण फक्त पारंपारिक कारणांमुळे वाढत नाही, तर युवक पिढीतील बिअर पिण्याची प्रवृत्ती, सामाजिक कार्यक्रम आणि हॉटेल व पब कल्चर यामुळेही वाढ होत आहे. यामुळे महसूलातही मोठी वाढ झाली असून, राज्य सरकारला विकासकामांसाठी निधी मिळत आहे.

सरकारचा उद्देश

राज्य उत्पादन शुल्क विभाग ह्या महसुलावर विशेष लक्ष ठेवत आहे. वाढत्या विक्रीतून मिळणारा महसूल सामाजिक, शिक्षण व आरोग्याच्या क्षेत्रात वापरण्याचा मानस आहे. तथापि, नागरिकांनी मद्यपानात संयम ठेवणे आणि आरोग्याचे पालन करणे अत्यंत आवश्यक आहे. महाराष्ट्रातील दारू विक्रीची ही आकडेवारी दाखवते की मद्यपानाचे प्रमाण दिवसेंदिवस वाढत आहे, आणि त्याचा परिणाम समाज, व्यवसाय व महसुलावर स्पष्ट दिसत आहे.