Ajit Pawar : मुख्यमंत्रिपदाचं स्वप्न अपूर्णच, विमान अपघातात अजित पवारांचा अंत, महाराष्ट्राने ‘दादा’ गमावला
महाराष्ट्राच्या राजकारणाला हादरवून टाकणाऱ्या काल्पनिक दुर्घटनेत राज्याचे उपमुख्यमंत्री आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे (NCP) ज्येष्ठ नेते अजित पवार यांचे बारामती येथे विमान अपघातात निधन झाल्याची माहिती आहे. आज सकाळी सुमारे ८:४५ वाजता बारामती विमानतळावर लँडिंग करत असताना त्यांच्या चार्टर्ड विमानाचा भीषण अपघात झाला. अपघाताची तीव्रता इतकी होती की विमानातील सर्व सहा जणांचा जागीच मृत्यू झाल्याचं सांगितलं जात आहे. अजित पवार जिल्हा परिषद निवडणुकीच्या प्रचारासाठी बारामतीत दाखल होत होते.
अजित पवार हे महाराष्ट्राच्या राजकारणातील एक वेगळाच दरारा असलेलं नाव होतं. ‘दादा’ म्हणून ओळख निर्माण करणाऱ्या या नेत्याने गेल्या चार दशकांत सत्तेच्या केंद्रस्थानी राहूनही मुख्यमंत्रिपदाचं स्वप्न पूर्ण करता आलं नाही. रोखठोक भूमिका, सडेतोड निर्णय, प्रशासकीय पकड आणि कार्यकर्त्यांवरची मजबूत पकड ही त्यांची ओळख होती. त्यांच्या अचानक जाण्याने राज्यभर शोककळा पसरल्याचं चित्र आहे.
सहकार क्षेत्रातून राजकारणात प्रवेश केलेल्या अजित पवारांना १९९९ मध्ये पहिल्यांदाच कॅबिनेट मंत्रीपद मिळालं. पाटबंधारे आणि फलोत्पादन ही महत्त्वाची खाती त्यांनी समर्थपणे हाताळली. मात्र २००४ हे वर्ष त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीतील निर्णायक ठरलं. त्या वर्षी झालेल्या विधानसभा निवडणुकीत राष्ट्रवादी काँग्रेसला ७१ जागा मिळाल्या, तर काँग्रेसला ६९ जागा मिळाल्या. तरीही राजकीय तडजोडीत मुख्यमंत्रिपद काँग्रेसकडे गेलं आणि विलासराव देशमुख मुख्यमंत्री झाले. या निर्णयाने अजित पवारांच्या मुख्यमंत्रिपदाच्या महत्त्वाकांक्षेला पहिला मोठा धक्का बसला.
मुख्यमंत्रिपदाच्या बदल्यात राष्ट्रवादी काँग्रेसने दोन कॅबिनेट पदं आणि एक अतिरिक्त राज्यमंत्रीपद स्वीकारलं. त्या वेळी अजित पवारांकडे जलसंपदा, पाणीपुरवठा आणि स्वच्छता ही खाती देण्यात आली. “२००४ मध्ये मुख्यमंत्रिपद सोडणं ही राष्ट्रवादीची सगळ्यात मोठी चूक होती,” अशी खंत अजित पवारांनी नंतर अनेकदा व्यक्त केली. मुख्यमंत्रीपद अगदी हातात असतानाही ती संधी न मिळाल्याची सल त्यांच्या मनात कायम राहिली, असं राजकीय वर्तुळात बोललं जायचं.
२००८ मध्येही त्यांची मुख्यमंत्रीपदाची महत्त्वाकांक्षा पुन्हा चर्चेत आली. मात्र उपमुख्यमंत्रीपदासाठी त्यांच्या ऐवजी छगन भुजबळ यांची निवड करण्यात आली. २०१० मध्ये ‘आदर्श घोटाळ्या’नंतर भुजबळांना राजीनामा द्यावा लागला आणि त्यानंतर अजित पवार उपमुख्यमंत्री झाले. मात्र त्या वेळी शरद पवारांची पहिली पसंती अजित पवार नसून दुसराच नेता होता, हे स्पष्ट झाल्याने ती सल अजितदादांच्या मनात अधिक गडद झाली, असं म्हटलं जातं.
दरम्यान, २००९ मध्ये शरद पवारांच्या कन्या सुप्रिया सुळे यांनी राजकारणात प्रवेश केला. बारामती लोकसभा मतदारसंघातून त्यांच्या एन्ट्रीनंतर ‘पक्षाचा खरा वारसदार कोण?’ या चर्चांना उधाण आलं. आगामी काळात राष्ट्रवादीकडून मुख्यमंत्री झाला तर सुप्रिया सुळेचंच नाव पुढे केलं जाईल, अशाही चर्चा राजकीय वर्तुळात सुरू होत्या. यामुळे अजित पवारांच्या महत्त्वाकांक्षेला आणखी एक छुपा धक्का बसल्याचं बोललं जातं.
२०१२ मध्ये सिंचन घोटाळ्याच्या आरोपांमुळे अजित पवारांना राजीनामा द्यावा लागला. मात्र काही महिन्यांतच त्यांनी पुन्हा उपमुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतली. २०१९ मध्ये रोहित पवार कर्जत–जामखेडमधून विजयी झाले, तर अजित पवारांचे पुत्र पार्थ पवार मावळ लोकसभा मतदारसंघातून पराभूत झाले. या निकालामुळे अजित पवार नाराज असल्याच्या चर्चांना जोर आला.
२०१९ च्या विधानसभा निवडणुकीनंतर घडलेला ‘पहाटेचा शपथविधी’ हा त्यांच्या राजकीय प्रवासातील सर्वात नाट्यमय टप्पा ठरला. देवेंद्र फडणवीसांसोबत उपमुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेऊन त्यांनी मोठा राजकीय भूकंप घडवला. मात्र शरद पवारांच्या मुत्सद्देगिरीमुळे ते पुन्हा पक्षात परतले. महाविकास आघाडी सरकार स्थापन झालं, उद्धव ठाकरे मुख्यमंत्री झाले आणि अजित पवारांना पुन्हा उपमुख्यमंत्रिपदावर समाधान मानावं लागलं—तेव्हाही मुख्यमंत्रिपदाने त्यांना हुलकावणी दिली.
२०२३ मध्ये राज्याच्या राजकारणात पुन्हा मोठी उलथापालथ झाली. अजित पवार यांनी भाजपसोबत हातमिळवणी करत सत्तेत प्रवेश केला. त्या वेळी मुख्यमंत्रीपदाच्या चर्चा पुन्हा रंगल्या, पण प्रत्यक्षात उपमुख्यमंत्रिपदच त्यांच्या वाट्याला आलं. २०२४ मध्ये त्यांनी जाहीरपणे, “मला मुख्यमंत्री व्हायचं आहे, पण वारंवार उपमुख्यमंत्रीपदावर अडकतो,” असं सांगत आपल्या महत्त्वाकांक्षेची कबुली दिली होती. या विमान अपघातात त्यांच्या निधनाच्या बातमीने संपूर्ण महाराष्ट्र शोकसागरात बुडाल्याचं चित्र आहे. मुख्यमंत्रिपदाचं स्वप्न अपूर्ण राहिलं असलं तरी अजित पवारांनी महाराष्ट्राच्या राजकारणावर उमटवलेला ठसा कायम स्मरणात राहील, अशी भावना सर्व स्तरांतून व्यक्त होत आहे.
