Hutatma Smruti Din 2026: 30 जानेवारीला हुतात्मा दिन का साजरा केला जातो?

थोडक्यात बातमी वाचण्यासाठी खाली स्क्रोल करा...

मोहनदास करमचंद गांधी हे सत्य आणि अहिंसेच्या मार्गाने भारताला स्वातंत्र्य मिळवून देणारे प्रमुख नेते होते. स्वातंत्र्यानंतर केवळ काही महिन्यांत, ३० जानेवारी १९४८ रोजी नथुराम गोडसेने बिर्ला हाऊसमध्ये प्रार्थनेसाठी जाताना त्यांच्यावर गोळ्या झाडून हत्या केली. या दिवशी महात्मा गांधींची पुण्यतिथी असली तरी तो देशभर 'शहीद दिवस' म्हणूनही ओळखला जातो.

आज ३० जानेवारीला राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान आणि संरक्षण मंत्री दिल्लीतील राजघाटावर गांधी समाधीला भेट देऊन शहीद जवानांना आदरांजली वाहतात. देशभरात दोन मिनिटांचे मौन पाळले जाईल. या दिवशी गांधीजींच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील योगदानाचे स्मरण करून आदरांजली वाहिली जाते. हा दिवस केवळ गांधीजींच्या बलिदानापुरता मर्यादित नसून, सर्व शहीदांच्या स्मृतींना समर्पित आहे. गांधी स्मृती आणि दर्शन समितीच्या आयोजनात विविध कार्यक्रम होतात, ज्यात तरुणांना अहिंसेचा मार्ग शिकवला जातो.

बहुतेकांना माहिती नसलेली गोष्ट म्हणजे ३० जानेवारी व्यतिरिक्त २३ मार्च हा अमर शहीद दिन म्हणून साजरा होतो. येथे फरक असा की, ३० जानेवारीला महात्मा गांधींच्या हत्येचे स्मरण करून शहीद दिवस पाळला जातो, तर २३ मार्चला भगतसिंग, राजगुरू आणि सुखदेव यांना १९३१ मध्ये फाशी देण्यात आल्याच्या आठवणीला अमर शहीद दिन म्हणून उजाळा दिला जातो. दोन्ही दिवस स्वातंत्र्यलढ्यातील बलिदानांना श्रद्धांजली म्हणून साजरे केले जातात, ज्यामुळे राष्ट्रप्रेम जागृत राहते.

या विशेष दिवसाने देशवासीयांना गांधीजींच्या आदर्शांचे आणि शहीदांच्या त्यागाचे स्मरण करून देतो. शाळा-कॉलेजमध्ये विशेष व्याख्याने आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित होतात. शहीद दिवस साजरा करणे हे राष्ट्रासाठी केलेल्या संघर्ष आणि बलिदानांची सामूहिक आठवण म्हणून काम करते.