अनेकांना ही माहिती माहित नसावी, पण प्रत्येक भारतीय नोटेच्या काठावर असलेल्या वेगवेगळ्या रेषा विशेष कारणासाठी असतात. या रेषांचा अर्थ आणि उपयोग क्वचितच लोकांना माहीत असतो. या सुरेख चिन्हांमुळे नोट ओळखणे सोपे होते, नकली नोट ओळखता येतात, आणि नोट सुरक्षित ठेवण्यास मदत होते, असे तज्ज्ञ सांगतात.
आपण ध्यान दिलं असेल तर प्रत्येक भारतीय नोटेवर वेगवेगळ्या रेषा असतात. काही नोटांवर तीन, काहींवर चार, तर काहींवर पाच रेषा असतात. काही नोटांमध्ये या रेषांसोबत एक वर्तुळ देखील असलेले असते. या चिन्हांचा उपयोग नोट ओळखण्यासाठी आणि नकली नोटीपासून सुरक्षित राहण्यासाठी केला जातो, असे तज्ज्ञ सांगतात.
तुम्ही कधी विचार केला आहे का, नोटांवर वेगवेगळ्या रेषा का असतात? चला, आम्ही तुम्हाला त्यांचा सर्व तपशील सांगतो. या रेषांमागील अर्थ समजल्यावर तुम्ही नक्कीच आश्चर्यचकित व्हाल. या सूक्ष्म चिन्हांमुळे नोट ओळखणे सोपे होते आणि नकली नोटीपासून सुरक्षित राहता येते, असे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे.
आपल्याला माहिती आहे का? 100 रुपयांच्या नोटेवर प्रत्येक बाजूला चार रेषा असतात, तर 200 रुपयांच्या नोटेवर चार रेषा आणि मध्यभागी दोन वर्तुळे असतात. 500 रुपयांच्या नोटेवर प्रत्येक बाजूला पाच रेषा असतात. या चिन्हांमुळे नोट ओळखणे सोपे होते आणि नकली नोटीपासून सुरक्षितता सुनिश्चित होते.
नोटांवरील रेषा सरळ नसून तिरक्या असतात, आणि या तिरक्या रेषा लावण्यामागील कारण साधारण नाही, तर विशेष सुरक्षा आणि नोट ओळखण्याच्या उद्देशासाठी आहे.
या रेषा विशेषतः दृष्टिहीनांसाठी तयार केल्या आहेत. ते नोटेवर हात फिरवून स्पर्श करून सहज नोटेचे मूल्य ओळखू शकतात, ज्यामुळे त्यांची व्यवहारातील सोय वाढते.
प्रत्येक नोटेवरील या रेषांना ब्लीड मार्क्स म्हणतात. या रेषा नोटेच्या वरच्या भागात असतात, ज्यामुळे दृष्टिहीन व्यक्ती हाताने स्पर्श करून नोटेचे मूल्य सहज ओळखू शकतात.
