थोडक्यात बातमी वाचण्यासाठी खाली स्क्रोल करा...
महाराष्ट्रातील महानगरपालिका निवडणुकांच्या रणधुमाळीत मंगळवारी प्रचार थांबला असून, उद्या १५ जानेवारी रोजी मतदान होणार आहे. सर्व राजकीय पक्ष मतदानाच्या तयारीला लागले असताना, मतदानाला अवघे काही तास शिल्लक असताना राज्य निवडणूक आयोगाने मोठा निर्णय घेतला. ईव्हीएम मशीनसोबत अचूक निकालासाठी ‘पाडू’ (Printing Auxiliary Display Unit) या नवीन यंत्राचा वापर करण्यात येणार आहे. या अप्रतिम घोषणेमुळे राजकीय वर्तुळात खळबळ उडाली असून, हे यंत्र नेमके काय काम करणार, असा प्रश्न उपस्थित झाला आहे.
बृहन्मुंबई महानगरपालिका (बीएमसी) निवडणुकीसाठी भारत इलेक्ट्रॉनिक्स लिमिटेड (बेल) ची ‘एम3’ प्रकारची ईव्हीएम यंत्रे वापरली जातात. ही यंत्रे भारत निवडणूक आयोगाची असून, मतमोजणीसाठी बॅलेट युनिट (बीयू) आणि कंट्रोल युनिट (सीयू) जोडून प्रक्रिया केली जाते. मात्र, तांत्रिक अडचण आल्यास ‘पाडू’ यंत्राचा वापर होईल. हे यंत्र मतदानाची छपाई करून निकाल दाखविण्याची सुविधा देते. राज्य निवडणूक आयोगाने स्पष्ट केले की, ‘पाडू’चा वापर सरसकट होणार नाही, फक्त तांत्रिक समस्या उद्भवल्यास अत्यंत अपवादात्मकरीत्या केला जाईल.
बीएमसी निवडणुकीसाठी १४० ‘पाडू’ यंत्रे उपलब्ध करून देण्यात आली आहेत. अशा अपवादात्मक परिस्थितीत बेल कंपनीच्या तंत्रज्ञांच्या उपस्थितीतच त्याचा वापर होईल. याशिवाय, राजकीय पक्षांच्या प्रतिनिधींना ‘पाडू’ यंत्राचे प्रात्यक्षिक दाखविण्याचे निर्देश आयोगाने दिले होते. बीएमसीने हे प्रात्यक्षिक पार पाडले असून, पारदर्शकतेसाठी सर्व तयारी पूर्ण झाली आहे. इतर महापालिका निवडणुकांमध्ये पारंपरिक ईव्हीएमच वापर होईल.
या निर्णयामुळे मतमोजणी प्रक्रिया अधिक विश्वसनीय होईल, असा विश्वास आयोगाने व्यक्त केला आहे. १७ जानेवारी रोजी होणाऱ्या निकालानिमित्त हे यंत्र उपयुक्त ठरेल. राजकीय पक्षांनी या निर्णयाचे स्वागत केले असले तरी काहींनी प्रश्न उपस्थित केले आहेत. निवडणुकीची तयारी अंतिम टप्प्यात असून, मतदारांना पारदर्शक प्रक्रियेचा अनुभव मिळेल, अशी खात्री आयोगाने दिली आहे.
बीएमसी निवडणूक २०२६ साठी १४० पाडू यंत्र उपलब्ध.
पाडू यंत्र फक्त तांत्रिक अडचणीसाठी वापरले जाणार आहे.
राजकीय पक्षांना यंत्राचे प्रात्यक्षिक दाखवले आणि पारदर्शकता सुनिश्चित.
मतदारांना सुरक्षित आणि विश्वासार्ह मतदानाचा अनुभव मिळेल; निकाल १७ जानेवारी रोजी जाहीर.