बृहन्मुंबई महानगरपालिका (बीएमसी) निवडणुकीत भारत इलेक्ट्रॉनिक्स लिमिटेड (बेल) च्या ‘एम३ई’ प्रकारच्या ईव्हीएम यंत्राद्वारे झालेल्या मतदानाची मतमोजणी करताना तांत्रिक अडचण आल्यास ‘पाडू’ (Printing Auxiliary Display Unit) यंत्राचा वापर करण्यात येईल. हे यंत्र निकाल छापून दाखविण्याची सुविधा देते, मात्र त्याचा वापर सरसकट होणार नाही. फक्त तांत्रिक समस्या उद्भवल्यास अत्यंत अपवादात्मकरीत्या त्याचा अवलंब केला जाईल, असे राज्य निवडणूक आयोगाने स्पष्ट केले आहे.
बेलची ही यंत्रे केवळ बीएमसी निवडणुकीसाठी वापरली जातात आणि ती भारत निवडणूक आयोगाची आहेत. सामान्यतः मतमोजणीसाठी कंट्रोल युनिट (सीयू) आणि बॅलेट युनिट (बीयू) जोडून प्रक्रिया केली जाते. आयोगाच्या आदेशानुसार, तांत्रिक अडचण नसेल तर ‘पाडू’चा वापर नकोच. बीएमसी निवडणुकीसाठी १४० ‘पाडू’ यंत्रे उपलब्ध करून देण्यात आली आहेत. अपवादात्मक परिस्थितीत बेल कंपनीच्या तंत्रज्ञांच्या उपस्थितीतच त्याचा वापर होईल.
राजकीय पारदर्शकतेसाठी आयोगाने राजकीय पक्षांच्या प्रतिनिधींना ‘पाडू’ यंत्राचे प्रात्यक्षिक दाखविण्याचे निर्देश दिले होते. बीएमसीने हे प्रात्यक्षिक यशस्वीरीत्या पार पाडले असून, सर्व पक्षांना यंत्राची माहिती देण्यात आली. यामुळे मतमोजणीत कोणताही गोंधळ होणार नाही, अशी खात्री आयोगाने दिली आहे. महापालिका निवडणुकीचे मतदान उद्या (१५ जानेवारी) होईल आणि १७ जानेवारी रोजी निकाल जाहीर होईल.
हा निर्णय बीएमसी निवडणुकीला खास आहे, तर इतर महापालिकांमध्ये पारंपरिक ईव्हीएम प्रक्रिया कायम राहील. राजकीय पक्षांनी याचे स्वागत केले असून, तांत्रिक तयारीबाबत समाधान व्यक्त केले आहे. मतदार आणि पक्षप्रतिनिधींना प्रक्रियेची पूर्ण माहिती देण्यात आल्याने पारदर्शकता वाढेल, असा विश्वास आहे.