मुंबई महापालिकेच्या निवडणूक निकालांनंतर राजकीय वर्तुळात अनेक गणितांची चर्चा सुरू आहे. या निकालांमध्ये मनसे आणि एमआयएम या दोन पक्षांची तुलना सध्या विशेष चर्चेत आली आहे. कारण एकीकडे एमआयएमने मनसेपेक्षा अधिक जागांवर विजय मिळवला असला, तरी दुसरीकडे मतांच्या टक्केवारीत मात्र मनसेने एमआयएमवर सरशी केली आहे. त्यामुळे “जागा महत्त्वाच्या की मतांचा टक्का?” असा प्रश्न राजकीय विश्लेषक उपस्थित करत आहेत.
उपलब्ध आकडेवारीनुसार, मुंबईत मनसेला एकूण ७४,९४६ मते मिळाली आहेत. या मतांचे प्रमाण १.३७ टक्के इतके आहे. दुसरीकडे, एमआयएमला ६८,०७२ मते मिळाली असून त्यांची मतांची टक्केवारी १.२५ टक्के इतकी आहे. म्हणजेच मनसेला एकूण मतसंख्या आणि टक्केवारी या दोन्ही बाबतीत एमआयएमपेक्षा अधिक मते मिळाली आहेत.
मात्र निवडून आलेल्या नगरसेवकांच्या संख्येचा विचार केला, तर चित्र थोडे वेगळे दिसते. यंदाच्या निवडणुकीत एमआयएमच्या अधिक जागा निवडून आल्या, तर मनसेला अपेक्षेप्रमाणे यश मिळवता आले नाही. त्यामुळे मतांचा प्रसार आणि त्याचे रूपांतर जागांमध्ये कसे होते, यावर पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली आहे. मनसेची मते अनेक प्रभागांमध्ये विखुरलेली राहिल्याने त्याचा थेट फायदा जागांमध्ये रूपांतरित झाला नाही, असे राजकीय तज्ज्ञांचे मत आहे.
मात्र निवडून आलेल्या नगरसेवकांच्या संख्येचा विचार केला, तर चित्र थोडे वेगळे दिसते. यंदाच्या निवडणुकीत एमआयएमच्या अधिक जागा निवडून आल्या, तर मनसेला अपेक्षेप्रमाणे यश मिळवता आले नाही. त्यामुळे मतांचा प्रसार आणि त्याचे रूपांतर जागांमध्ये कसे होते, यावर पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली आहे. मनसेची मते अनेक प्रभागांमध्ये विखुरलेली राहिल्याने त्याचा थेट फायदा जागांमध्ये रूपांतरित झाला नाही, असे राजकीय तज्ज्ञांचे मत आहे.
२०१७ च्या निवडणुकीकडे पाहिले तर तेव्हाही मनसे आणि एमआयएमची तुलना करण्यात आली होती. २०१७ मध्ये मनसेचे सात नगरसेवक निवडून आले होते, तर एमआयएमने दोन जागांवर विजय मिळवला होता. त्यावेळी मनसेची शहरातील उपस्थिती तुलनेने अधिक ठळक होती. मात्र कालांतराने मनसेचा प्रभाव काही प्रभागांपुरताच मर्यादित राहिला, तर एमआयएमने विशिष्ट मतदारसंघांमध्ये आपली पकड मजबूत केली, असे निरीक्षण मांडले जात आहे.
या निवडणुकीच्या निकालांमधून एक बाब स्पष्ट होते की, मतांचा टक्का हा पक्षाच्या एकूण प्रभावाचे चित्र दाखवतो, तर जागांची संख्या ही रणनीती, स्थानिक समीकरणे आणि मतदारांचे केंद्रीकरण यावर अवलंबून असते. मनसेसाठी हा निकाल आत्मपरीक्षणाची संधी मानली जात आहे, तर एमआयएमसाठी निवडून आलेल्या जागा हे पक्षाच्या संघटनात्मक बळाचे द्योतक मानले जात आहे.
एकूणच, मुंबई महापालिकेच्या निवडणूक निकालांनी “मतांची ताकद” आणि “जागांची सत्ता” यामधील फरक पुन्हा अधोरेखित केला आहे. येणाऱ्या काळात या दोन्ही पक्षांची पुढील राजकीय रणनीती काय असेल, याकडे सर्वांचे लक्ष लागून राहिले आहे.