आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील अमेरिका-इराण तणावाचा थेट परिणाम आता मौल्यवान धातूंवर दिसू लागला आहे. गेल्या काही दिवसांपासून सोने आणि चांदीच्या किमतींमध्ये सातत्याने चढ-उतार सुरू असून, १९ फेब्रुवारीच्या सकाळी बुलियन मार्केटमध्ये पुन्हा तेजीचे संकेत दिसून आले. तज्ज्ञांच्या मते, जागतिक अस्थिरता वाढली की गुंतवणूकदार सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वळतात आणि त्याचा थेट फायदा सोन्या-चांदीला होतो.
मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज (MCX) वर एप्रिल २०२६ एक्सपायरीचे सोने २०३ रुपयांनी (०.१३%) वाढून प्रति १० ग्रॅम १,५५,९६४ रुपयांवर पोहोचले. तर ५ मार्च २०२६ एक्सपायरीची चांदी १,१२९ रुपयांनी (०.४६%) वाढून प्रति किलो २,४५,३९७ रुपयांवर व्यवहार करत होती. सकाळी ९:१७ पर्यंत खरेदीदारांचे वर्चस्व कायम होते.
मात्र काही वेळातच बाजारात किंचित सुधारणा झाली. सोन्याचा भाव ७४ रुपयांनी घसरून १,५५,६८७ रुपयांवर आला, तर चांदी १,७४८ रुपयांनी घसरून २,४२,५२० रुपयांवर पोहोचली. तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की सर्वकालीन उच्चांकानंतर अशी घसरण ही सामान्य बाब आहे. बाजारातील ही हालचाल गुंतवणूकदारांसाठी संधी देखील ठरू शकते.
दरम्यान, MCX कडून एक महत्त्वाचा निर्णय घेण्यात आला आहे. सोने आणि चांदीच्या फ्युचर्स ट्रेडिंगसाठी लावण्यात आलेले अतिरिक्त मार्जिन हटवण्यात आले आहे. यापूर्वी सोन्यावर ३% आणि चांदीवर ७% अतिरिक्त मार्जिन लागू होते. आता ते काढून टाकल्याने व्यापाऱ्यांना कमी भांडवलात व्यवहार करता येणार आहे. त्यामुळे बाजारात रोख प्रवाह वाढण्याची शक्यता आहे आणि लहान गुंतवणूकदारांसाठीही व्यापार अधिक सुलभ होणार आहे.
जर काही सत्रांपर्यंत तेजी कायम राहिली, तर सोने-चांदी पुन्हा उच्चांक गाठू शकतात. मात्र जागतिक राजकीय परिस्थिती आणि डॉलरच्या हालचालीवरही किमती अवलंबून राहतील. अमेरिका-इराण तणाव अधिक वाढल्यास गुंतवणूकदारांचा कल सुरक्षित पर्यायांकडे राहील. एकूणच, सध्याच्या परिस्थितीत सोने आणि चांदी हे गुंतवणूकदारांसाठी आकर्षक पर्याय ठरत आहेत. मात्र अस्थिरतेचा धोका कायम असल्याने तज्ज्ञांचा सल्ला घेऊनच गुंतवणूक करणे योग्य ठरेल.