जगातील तिसर्‍या क्रमांकाचे देशातील सर्वात श्रीमंत उद्योगपती गौतम अदानी यांच्या नेतृत्वाखालील अदानी समूह प्रचंड कर्जात बुडण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. अदानी समूहाने म्हटले आहे की त्यांचे निव्वळ कर्ज ते ऑपरेटिंग नफ्याचे गुणोत्तर सुधारले आहे. सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांकडून घेतलेल्या निम्म्याहून अधिक कर्जाची परतफेड केली आहे.

अदानी समूहाने 15 पानांची नोट जारी करून कर्जाबाबत दिली माहिती
अदानी समूहाने क्रेडिटसाइट्सच्या अहवालाला प्रतिसाद म्हणून 15 पानांची नोट जारी केली आहे. यामध्ये अदानी समूहाने म्हटले आहे की, त्यांच्या कंपन्यांनी त्यांचे कर्ज सातत्याने फेडले आहे आणि कर्जाचे व्याज, कर, उत्पन्नापूर्वी कर किंवा EBITDA उत्पन्नाचे प्रमाण नऊ वर्षांपूर्वीच्या 7.6 पटावरून 3.2 पट खाली आले आहे.

या नोंदीनुसार अदानी समूहाचे व्यवसाय वाढ आणि निर्मिती, ऑपरेशन्स, व्यवस्थापन आणि भांडवली व्यवस्थापन नियोजनावर लक्ष केंद्रित करून साध्या परंतु मजबूत आणि पुनरावृत्ती करण्यायोग्य व्यवसाय मॉडेलवर चालतात. अदानी समूहाकडे उपलब्ध रोखीचा विचार करता मार्च 2022 मध्ये त्याचे एकूण कर्ज 1.88 लाख कोटी रुपये आणि निव्वळ कर्ज 1.61 लाख कोटी रुपये होते.

सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांकडून घेतलेले कर्ज ५५ टक्क्यांवरून २१ टक्क्यांवर आले आहे.
अदानी समूहाने सांगितले की 2015-16 या आर्थिक वर्षात सार्वजनिक बँकांकडून घेतलेल्या कर्जाचे प्रमाण त्यांच्या कंपन्यांच्या एकूण कर्जामध्ये 55 टक्के होते. परंतु 2021-22 या आर्थिक वर्षात ते केवळ 21 टक्क्यांवर आले. 2015-16 या आर्थिक वर्षात खाजगी बँकांकडून घेतलेल्या कर्जाचा वाटा एकूण कर्जामध्ये 31 टक्के होता तो आता 11 टक्क्यांवर आला आहे. याउलट रोख्यांच्या माध्यमातून उभारलेल्या कर्जाचा वाटा या कालावधीत 14 टक्क्यांवरून 50 टक्क्यांवर पोहोचला आहे.

क्रेडिटसाइट्सच्या अहवालानुसार अदानी समूह प्रचंड कर्जात बुडाला आहे.
फिच ग्रुप फर्म क्रेडिटसाइट्सने गेल्या महिन्यात प्रसिद्ध केलेल्या अहवालात अदानी समूह मोठ्या कर्जात असल्याचे म्हटले होते. ते म्हणाले की अदानी समूह आपल्या विद्यमान व्यवसायाचा विस्तार करण्यासाठी आणि मोठ्या प्रमाणात कर्ज घेऊन नवीन व्यवसाय उभारण्यासाठी ती रक्कम वापरत आहे. क्रेडिटसाइट्सना अशी भीती देखील होती की जर परिस्थिती आणखी बिघडली तर समूहाच्या कर्ज-समर्थित व्यवसाय योजना मोठ्या कर्जाच्या सापळ्यात बुडू शकतात. परिणामी एक किंवा अधिक कंपन्यांचे कर्ज परतफेड चुकते.

अदानी समूहाने दिले उत्तर
समूहाच्या वतीने संदर्भामध्ये म्हटले आहे की पोर्टफोलिओमध्ये समाविष्ट असलेल्या कंपन्यांचा उद्योग गेल्या दशकात कमी दराने विस्तार झाला आहे. असे करताना आमच्या कंपन्यांनी निव्वळ कर्ज ते EBITDA कमाईचे प्रमाण सातत्याने कमी केले आहे. गेल्या नऊ वर्षांत EBITDA ची कमाई वार्षिक 22 टक्के दराने वाढली आहे. तर पत वाढीचा दर केवळ 11 टक्के आहे. क्रेडिटसाइट्सच्या अहवालात अदानी एंटरप्रायझेसच्या EBITDA कमाईचे प्रमाण 1.6 असे दिले गेले तर समूहाने ते 1.98 ठेवले.

कर्जाचे प्रमाण उद्योग मानकांनुसार
अदानी समूह क्रेडिटसाइट्सद्वारे प्रदान केलेल्या डेटा व्यतिरिक्त इतर डेटा वापरून अदानी समूहाने म्हटले आहे की त्यांच्या कंपन्यांचे कर्ज प्रमाण ऋण असून ते उद्योग मानकांनुसार आहे. गेल्या 10 वर्षांमध्ये आम्ही आमच्या भांडवल व्यवस्थापन धोरणाद्वारे आमचे कर्ज मानक सुधारण्यासाठी सतत काम केले आहे असे समूहाने म्हटले आहे.

अदानी समूहाचा विस्तार
अदानी समूहाने गेल्या काही वर्षांत आपला व्यवसाय अतिशय वेगाने विस्तारला आहे. हा समूह कोळसा खाण, बंदरे, विमानतळ, डेटा सेंटर्स, सिमेंट,अ‍ॅल्युमिनियम आणि शहर गॅस वितरण यासारख्या विविध व्यावसायिक क्षेत्रात कार्यरत आहे.